Paweł Wilk

Paweł jest pomysłodawcą projektu Orbiplex i jednym z jego założycieli. Poza pracą nad podstawami konstytucyjnymi i architekturą projektu odnajduje się rozwiązując techniczne problemy.

Od 1997 roku związany jest z projektami wolnego oprogramowania (m.in. PLD Linux, GNU), a w okresie od 2002–2015 z projektami informatyki śledczej i bezpieczeństwa IT.

Od 2016 roku zawodowo zajmuje się eDiscovery (jedną z gałęzi informatyki śledczej), koncentrując się na automatyzacji powtarzalnych procesów i obsłudze systemów przetwarzających dowody elektroniczne. W eDiscovery stawia na weryfikowalność, uczciwy opis i odpowiedzialność za skutki – tak, aby fakty dało się zrozumieć niezależnie od roli, języka i kontekstu.

Jest współzałożycielem i autorem nazwy projektu SpeakLeash (Spichlerz) – polskiej, społecznościowej inicjatywy budowy zasobów i dużych modeli językowych (LLM), m.in. rodziny Bielik.

W pracy i projektach łączy różne perspektywy: z jednej strony stawia na weryfikowalność, standaryzację, kontrakty i mechanizmy, z drugiej – na jakość doświadczenia, sens kontekstu i precyzję opisu. Najbliższe jest mu podejście „sprawdź, jak to działa” zamiast deklaratywnej pewności.

W eseju o AI i świadomości podkreśla znaczenie „inżynierii perspektyw” – przejścia od samej implementacji do projektowania intencji, kryteriów jakości i odpowiedzialności za skutki. W obszarze AI bliskie są mu podejścia otwarte i enaktywne, ponieważ zwiększają audytowalność, współdzielenie wiedzy, odporność i technologiczny agnostycyzm ekosystemu.

Paweł wychował się w społeczności wolnego oprogramowania (ang. Free Software) – współczesnym przejawie tzw. kultury darów, w której status społeczny zależy od dobrowolnego wkładu na rzecz wspólnoty, a nie od stanu posiadania czy dominacji nad innymi.

Poza wolnym oprogramowaniem bliskie są mu wartości obecne w kulturach rzemieślniczych, kulturze eksperymentu oraz współczesnych społecznościach partycypacyjnych organizujących się wokół pragmatycznych ścieżek kontemplacyjnych bazujących na bezpośrednim poznaniu (np. AtR), przy zachowaniu racjonalnego, inżynierskiego filtra.

Jest komunitarianinem – uważa, że mikrospołeczności i dobrowolna wymiana w ich obrębie mogą być dobrą implementacją gospodarczej i obyczajowej wolności. Za istotne jakości uznaje również wolność dzielenia się wiedzą i wolność dostępu do informacji. Jest praktycznie antyautorytarny – ceni odpowiedzialność i zasadniczość, lecz nie uznaje zwierzchnictwa niepopartego potrzebami wszystkich zaangażowanych stron.

Swoją pracę i relacje buduje na styku trzech osi: kulturowej, introspekcyjnej i inżynieryjnej. Każda z nich jest dla niego ważna: kultura poszerza wyobraźnię i język, introspekcja porządkuje intencje oraz radzi sobie z fundamentalnymi pytaniami, a inżynieria pozwala przekuwać to, co chce się wyrazić, w działanie.

Jedną z jego najważniejszych praktyk jest tłumaczenie między różnymi słownikami opisu świata. Interesuje go nie tyle wygrana jednej narracji, ile synteza, którą da się sprawdzić w praktyce: od intencji, przez kontrakt, po działający rezultat. Dzięki temu potrafi rozmawiać o znaczeniu i od razu przekładać je na strukturę pracy, decyzje techniczne i konkretne narzędzia.